SINJSKA (H)ALKA – historija viteškog turnira

Dana 14. augusta 1715. godine osmanska vojska poražena je u pokušaju opsade grada Sinja. U spomen tu veliku pobjedu nad Osmanlijama već više od 300 godina održava se Sinjska (h)alka.

Godine 1516. Sinj osvajaju Osmanlije koji u njemu smještaju sjedište nahije te ga priključuju Bosanskom sandžaku. Proširenjem Osmasnkog carstva, Sinj 1537. godine postaje dijelom Kliškog sandžaka.

U sinjskoj tvrđavi tada žive Osmanlije, a u podgrađu kršćani. U vrijeme posjeta Evlije Čelebije Sinj je loše naoružan i slabo utvrđen grad oštećenih bedema koji su dijelom popravljeni tokom njegovog boravka u gradu i okolini. U tvrđavi i pod njom živi par stotina ljudi. U Sinju se nalazi Careva džamija, spremište žita i nekoliko kuća, dok dizdar i ostali begovi žive u tvrđavi. Evlija Čelebija naglašava lijepe vinograde oko grada dok okolne obronke Svilaje (pa i samu planinu) zove Smokova gora.

Pod osmasnkom vlašću Sinj ostaje do 28. septembra 1686. godine kada ga zauzimaju Mlečani. Neoliko narednih decenija u Sinj i okolinu doseljava se veliki broj novog stanovništva, preci gotovo svih današnjih Sinjana i Cetinjana. Najviše naroda dolazi pod vodstvom fratara s područja Rame, ali mnogo ih dolazi i iz Hercegovine ili obližnjih Poljica.

U januaru 1715. godine dalmatinskom namjesniku koji tada boravi u Sinju Osmanlije najavljuju novi, tzv. Mali rat. U namjeri da povrati izgubljene položaje u Dalmaciji, Osmanska vojska je krenula u osvajački pohod preko planine Kamešnice. Podno njenih zapadnih obronaka prolazila je linija razdvajanja zaraćenih strana – granica između Bosne i Dalmacije. Prva na udaru našla se Cetinska krajina i grad Sinj.

U julu 1715. godine primjećen je pokret velike osmanske vojske iz Livanjskog prema Sinjskom polju. Osmanlije pokušavaju zauzeti Sinjsku tvrđavu koji grčevito brani stotinjak Sinjana i Cetinjana pod vodstvom mletačkih oficira i fratara od kojih se istakao fra Pavao Vučković. Osmanlije trpe velike gubitke i ostavljaju na hiljade poginulih vojnika. Uveče 14. augusta 1715. osmanska vojska se poražena povlači.

Branioci Sinja su kao svjedočanstvo i uspomenu na svoju veliku pobjedu ustanovili viteški turnir – Sinjsku Alku koji se održava prve nedjelje u augustu. Po uzoru na igre i vojne vježbe onog vremena osmišljeno je takmičenje u kojem su se svake godine na godišnjicu pobjede takmičili učesnici te bitke, a poslije njihove smrti tradiciju su nastavili njihovi potomci. Za metu u poznatoj utrci odabrana je stilizovana podloga za stopalo sa sedla koje se nalazilo na konju koji je zaplijenjen serakser–paši prilikom opsade Sinja. Meta je nazvana (h)alka, što znači prsten, obruč ili kolut.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *